Integreer duurzaamheid al vanaf prille begin

Twee experts over mogelijkheden Klimaatprogramma voor gemeenten

Milieudienst West-Holland heeft samen met gemeenten uit de regio het Klimaatprogramma 2008-2012 opgesteld. Uitgangspunt van dit document is de klimaatambitie van het kabinet. Kees de Wit is de grondlegger van het klimaatbeleid in de regio Leiden. Ruud van Vliet is sinds november 2009 programmaleider. Gemeenten activeren hun eigen bijdrage te leveren, is een van zijn voornaamste verantwoordelijkheden.

Het Klimaatprogramma houdt veel meer in dan alleen een milieuprobleem. Die boodschap willen De Wit en Van Vliet graag overbrengen. ‘Dat misverstand willen we graag wegwerken', zegt De Wit. ‘Het gaat natuurlijk over veel meer. Het heeft juist ook effecten op economie en bijvoorbeeld op de woonlasten van burgers.'

Zet in de goede richting

‘De energievraag op alle fronten verder terugdringen. Dat is de eerste stap van het Klimaatprogramma', benadrukt De Wit. ‘Om vervolgens de transitie te maken naar een nieuwe energievoorziening. Maar het programma is bovenal een zet in de goede richting. Het is ook niet zo dat alles over vier jaar is geregeld. Dit beleid is een continu, vrijwel organisch proces. Van iedere keer weer stapjes zetten in de goede richting.' In dit proces is het aan de Milieudienst West-Holland om draagvlak te kweken. En om de randvoorwaarden te creëren voor de uitvoering van het beleid. ‘Wij proberen de betrokken partijen - zoals gemeenten, woningcorporaties, bedrijven - te activeren om hun rol te pakken en te vervullen', vertelt Van Vliet.

Andere gemeenten overtuigen

Gemeenten hebben met het Rijk afgesproken dat hun eigen bedrijfsvoering in 2015 klimaatneutraal moet zijn. Een zware opgave. ‘Veel winst valt te halen in het energiezuiniger maken van hun eigen gebouwen en organisatie', stelt Van Vliet. ‘Ook op andere onderdelen zie je echt wel het nodige gebeuren. Zo wordt duurzaam inkopen door bijna alle gemeenten goed opgepakt. Hetzelfde geldt voor openbare verlichting, echte energieslurpers. En de ervaringen van voorlopende gemeenten leiden tot enthousiasme bij andere.' Inhakend op die referentieprojecten vult De Wit aan: ‘Van die vijftien gemeenten is er altijd één die verder is met een bepaald thema. Die kennis gebruiken wij weer om andere te overtuigen.'

Verwevenheid vanzelfsprekend

De hierboven genoemde thema's ten spijt, één thema sprint er bovenuit. De meeste winst is te halen in het energiezuiniger maken van bestaande woningbouw. Van Vliet: ‘Dit thema is een voorbeeld van wat nodig is om het Klimaatprogramma te doen slagen: een goede samenwerking tussen gemeenten, marktpartijen en burgers. Woningcorporaties kunnen op grote schaal bijdragen door ambitieus aan de slag te gaan met het woningbestand.

Ideaalbeeld

Het ideaalbeeld van Van Vliet is dat er bij elk besluit dat gemeenten - met hun partners - nemen een raakvlak is met duurzaamheid. ‘Het moet vanzelfsprekend zijn dat klimaatbeleid is verweven in elk plan dat wordt opgesteld. Duurzaamheid al in het prille begin integreren, is dus niet alleen belangrijk voor het milieu. Maar juist ook voor de economie en ruimtelijke kwaliteit!'